موسمي تبديلي ۾صنعتي ملڪن جي هٿ چراند

Untitled

اسانجي ڌرتي جي مٿاڇري جو سراسر گرمي پد 13 سي رهي ٿو جڏهن گرمي پد ۾ واڌارو ٿئي ٿو تـ ان جو موسمن تي اثر ٿئي ٿو موسمن جي مانڊاڻ ۾ ايندڙ اهڙي تبديلي کي اسان موسمي تبديلي ڪلائيمنٽ چينج جي نالي سان سڏيون ٿا ڌرتي جي گرمي پد ۾ ٿيندڙ واڌ جو سبب تبديلي وائي منڊل فضا جو اهي گئسون آهن جن کي اسان گرين هائوس گئسن جي نالي سان سڏيندا آهنيون . اهي گئسون سج جي گرمي جهٽينديون ۽ جذب ڪنديون گرمي جي ڪجهـ مقدار کي ڌرتي جي فضا کان واپس ٿيڻ بجا۽ ڌرتي جي فضا ۾ روڪي گرمي وڌائڻ جو سبب بڻجڻ ٿيون موسمي تبديلي کي عالمي تپش گلوبل وارمنگ جي نالي سان سڏيون ٿا.

ڌرتي جي مٿاڇري تي هڪ مخصوص حد تائين گرمي پد قائم رهڻ جو هڪ قدرتي نظام خلقيو ويو آهي ڌرتي کي سج کان گرمي توانائي حاصل ٿئي ٿي جنهن سبب ڌرتي گرم رهي ٿي سج کان حاصل ٿيندڙ توانائي گرمي جو هڪ وڏو حصو ڌرتي جي مٿاڇري تي پهچڻ کانپو۽ واپس خلا ۾ موٽ کائي وڃي ٿو فضا ۾ موجوده گئسون ان گرمي جو ڪجهـ حصو جذب ڪنديون رهن ٿيون ان سبب انهن گئسن کي گرين هائوس گئسون سڏجي ٿو جهڙوڪ ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ ، ميٿين، نا ئٽرس آڪسائيڊ ، ڪلورو فلورو ڪاربان ، ۽ آبي بخار وغيره .

ڌرتي جي فضا ۾ گرين هائوس گئسن جو هجڻ ان سبب ضروري آهي تـ جيئن ڌرتي گرم رهي سگهجي جيڪڏهن فضا ۾ اهي گئسون جهڙوڪ ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ نا هجي ها تـ ڌرتي جو سراسري گرمي پد ڪاٽو 18 سينٽيگريڊ يعني تـ هتي هڪ ڊيپ فريزر جيتري تڌ هجي ها ۽ هن ڌرتي ٿڌ سبب ڪا بـ جاندار مخلوق زندهـ رهي نا سگهجي ها ڌرتي تي جاندارن لاءِ هڪ اهڙي وڻندڙ ماحول لاءِ انهن گئسن جو قدرتي نسبت توازن ۾ موجوده هجڻ ضروري آهي جنهن لاءِ قدرت هڪ اهڙو نظام جوڙيو آهي جنهن رستي انسان ۽ حيوان ساهـ کڻڻ دوران آڪسيجن استعمال ڪري ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ خارج ڪن ۽ نباتات وڻ ٽڻ اها ڪاربان آڪسائيڊ استعمال ڪري موٽ ۾ آڪسييجن خارج ڪن ٿا ائين قدرتي مانڊاڻ ۾ انهن گئسن جو توازن سدائين برقرار رهي ٿو.

ڌرتي جي مٿاڇري کان 33 ڪلو ميٽرن جي اونچائي تي اوزون گئس هڪ تهـ جي صورت ۾ ڌرتي جي چوگرد هڪ غلاف وانگر موجوده آهي جيڪو سج مان خارج ٿيندڙ موت مار الٽراوايوليٽ ڪرڻن لاءِ هڪ ڇاڻي جو ڪم ڪري ٿو جيڪڏهن اوزون جو هڪ تهـ ، لهـ موجود نا هجي ٿا منجهس سوراخ ٿي پون تـ سج جا الٽراوايوليٽ ڪرڻا ڌرتي تائين رسي جاندارن ۾ ڪينسر جهڙي موضي تڪليفون ۽ نباتات لاءِ تباهي جو سبب بڻجي سگهن ٿا بدقسمتي سان هاڻ اهي ڳالهيون ٿئي رهيون آهن ڪارخانن فئڪٽرين مان خارج ٿيندڙ دونهون ۽ گئسون فضا ۾ شامل ٿي اوزون جي تهه تائين پهچي ان کي تباه ڪري رهيون آهن ان سبب اوزون جي لهـ ۾ وڏا سوراخ ٿي پيا آهن اهو بـ ممڪن ٿي سگهجي ٿو اڳتي هلي اهي سوراخ ايترا وڏا ٿي وڃن جو ان سبب هن ڌرتي جو قدرتي مانڊاڻ تباهـ ٿي وڃي ۽ آبي ذخيرا بلڪل سڪي ختم ٿي وڃن هن وقت بـ وڌندڙ گرمي سبب وڏا وڏا گلئشيئر ڳرڻ لڳا آهن جنهن سبب انهن جو  پاڻي سمنڊ جي سطح ۾ واڌ جو سبب بڻجي رهيو آهي سائنسدانن جو چوڻ آهي تـ جيڪڏهن هن صورتحال ۾ بهتري نـ آئي تـ اڳتي هلي دنيا جا سامونڊي ڪنارن سان آباد شهر آهسستي آهستي ٻڏي غرق ٿئي ويندا موسمي تبديلين سبب وڌندڙ سنگين خطرن عالمي اڳواڻن ۽ سائنسدانن جي ننڊ ڦٽائي ڇڏي آهي اهڙن مسئلن جي اپائن ڳولهڻ لاءِ گذريل ڪيترن کان عالمي سطح تي مسلسل صلاح مشورا، سيمينار، ۽ بين الاقوامي ڪانفرنسون ٿي رهيون آهن .

تاريخي لحاظ کان اها ڳالهـ درست آهي تـ عالمي سطح تي موسم جي گرمائڻ ۾اسريل صنعتي ملڪن جو وڏو هٿ رهيو آهي اهي ئي ملڪ آهن جيڪي ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ گئس جو هڪ وڏو مقدار فضا ۾ خارج ڪندا رهيا آهن جڏهن تـ ساڳئي وقت هن ڳالهـ کي بـ نظر انداز نٿو ڪري سگهجي تـ وقت گذرڻ سان گڏ اسرندڙ ملڪ بـ هر سال ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ جي اخراج ۾ واڌارو ڪري اسريل ملڪن سان شامل ٿي رهيا آهن اهي ئي سبب آهي جو اسريل ۽ اسرندڙ ملڪن جي وچم ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ  جي اخراج گهٽائڻ جي حوالي سان وڌندڙ ڇڪ چڪان سبب ڪو ٺاهـ ٿي سگهيون آهي ان سلسلي ۾ اٽلي ۾ ٿيندڙ جي ايٽ ملڪن جي اڳواڻن جي ڪوٺايل اجلاس ۾ هن هاڃيڪار گئس جي اخراج جي هڪ حد مقرر ڪرڻ تي اختلاف رهيو..

اسريل ملڪن جو چوڻ آهي تـ اسان تيستائين ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ گئس جو اخراج نـ گهٽائينداسين جيستائين اسرندڙ ملڪ بـ ان ڳالهـ تي راضي نـ ٿيندا ٻئي پاسي کان ترقي لاءِ پاڻ  پتوڙيندڙ اسرندڙ ملڪن جو چوڻ آهي تـ هو اهڙي ڳالهـ تي ڇو راضي ٿين ڇو تـ دنيا جي ماحول کي گرم ڪرڻ جا ذميوار اسريل ملڪ آهن اٽلي جي شهر لا قئيلا ۾ ٿيندڙ جي ايٽ سربراه اجلاس ۾ اهڙي اختلاف کي ختم ڪرڻ لاءِ هڪ غير سرڪاري تنظيم اينوارمينٽ ڊفينس فائونڊيشن هڪ رٿ پيش ڪئي جنهن هيٺ صنعتي طور تي اسريل ملڪ هن ڳالهـ تي راضي ٿيا آهن اهي سال 2050 تائين ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ گئس جي اخراج  80 سيڪڙو تائين گهٽتائي آڻيندا ماهرن چواڻي تـ اهو هڪ ساراهـ جوڳو قدم آهي تـ سال 2050 اڃا گهڻو پري آهي ۽ اسرندڙ ملڪن جو مطالبو آهي تـ اسريل ملڪن کي ان سلسلي ۾ گهڻو ڪجهـ ۽ اهو بـ جلدي ڪرڻ گهرجي جي ايٽ جي ميمبرن ملڪن جو چوڻ آهي تـ اچو تـ سڀ گڏجي سال 2050 تائين ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ گئس جي اخراج م  50 سيڪڙو گهٽتائي آڻيون پر اسريل ملڪ ان ڳالهـ تي راضي نـ ٿا ٿين ان سلسلي ۾ ماهرن جو چوڻ آهي تـ اهي رڳو چند اسريل ملڪ آهن جيڪي تمام تيزي سان ترقي ڪري رهيا آهن.

تنهنڪري ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ جي اخراج کي گهٽ ڪرڻ جي سلسلي ۾ ٿيندڙ نون معاهدن ۾ انهن جو شامل ٿيڻ تمام ضروري آهي اهو هڪ نازڪ مرحلو آهي ڇو تـ جيڪڏهن اسريل ۽ اسرندڙملڪ ڪنهن ڳالـهـ تي راضي نـ ٿا ٿين تـ ماهرن چواڻي هاڻ اهو وقت پري ڪونهي جڏهن دنيا جي سراسري گرمي پد م 2 ڊگرين سينٽي گريڊن جو واڌارو ٿيندو ۽ اهو هڪ تمام خطرناڪ وقت هوندو انڊيا چين ۽ برازيل جهڙا ملڪ صنعتي طور تي تمام تيزي سا ترقي ڪري رهيا آهن ۽ انهن ملڪن جي توانائي جون گهرجون جهڙوڪ بجلي ڪوئلو تيل ۽ اهي گئس جي کپت هر سال رڪارڊ شرح کان وڌي رهي آهي آبادي ۽ ايراضي جي لحاّظ کان بـ اهي ٽئي ملڪ وڏا آهن تنهنڪري انهن کي ماحول جي بچاءِ ۽ دنيا جي گرمي گهٽائڻ جي ڪوشش ۾ شامل ڪرڻ ضروري سمجهيو وڃي ٿو.

غير منصفانه ٽيڪس جا عوام تي اثرات

 

ٽيڪس هڪ عالمي مسئلو آهي. جنهن ۾ ترقي يافته، ترقي پذير ۽ گهٽ ترقي يافته ملڪ هن جي لپيٽ ۾ آهن. جنهن عالمي سطح تي اڻبرابري ۽ غربت کي وڌيڪ اڀاريو آهي. صرف دنيا جي اٺ ماڻهن وٽ ايتري دولت آهي جيتري دنيا جي اڌ آبادي وٽ. ايتري دولت ۽ ملڪيت هجڻ جي باوجود به اھي ماڻهو ٽيڪس چوري ڪندا آهن پنهنجي حصي جو جائز ٽيڪس ڏيئڻ کان ڪيٻائيندا آهن. عالمي سطح تي وڏيون وڏيون ڪمپنيون ٽيڪس چوري ڪنديون آهن. ٽيڪس مسئلو عام عوام اندر ڪڏهن زيرِ بحث رهيو ئي ناهي. مشاهدو اهو ٻڌائي ٿو ته عام ماڻهو بجلي، پاڻي، عورتن تي تشدد، خوراڪ جي ڪمي، صحت ۽ تعليم جي خلاف احتجاج ڪندا آهن پر ڪڏهن ٽيڪس چوري خلاف احتجاج ناهي ڪيو ويو. اهو شايد ان ڪري ته ٽيڪس هڪ پيچيده ۽ مشڪل معاملو آهي. جنهن بابت عام ماڻهو کي ايتري سجاڳي ناهي. انهي سبب جي ڪري عوام جو ٽيڪس ڪجهه ماڻهو استعمال ڪري پنهنجي دولت ۽ ملڪيت ۾ اضافو ڪندا رهندا آهن. 

مجموعي طور تي پاڪستان ۾ ظالماڻو ٽيڪس نظام رائج آهي. جيڪو اميرن کان انهن جي ملڪيت يا آمدني مطابق ٽيڪس نٿو وٺي. سال جا خرچا پورا ڪرڻ لاءِ غريبن ته بي مدائتا ۽ اڻميا ٽيڪس لاڳو ڪري انهن جي زندگي کي ويتر وڌيڪ غربت طرف ڌڪيو پيو وڃي. ملڪ جي سمورن وسيلن مان صرف 55 سيڪڙو ٽيڪس جمع ڪيو ويندو آهي جڏهن ته ترقي پذير ملڪن جهڙوڪ سوئيڊن، جرمني، ۽ سوئيزرلينڊ ۾ اهو لڳ ڀڳ 89.11 سيڪڙو آهي. آئي ايم ايف جي مطابق وفاقي سطح تي پاڪستان ۾ ٽيڪس جمع ڪرڻ جي صلاحيت تقريبن 8 ٽرلين آهي پر 2015-16 ۾ صرف3.7 ٽرلين ٽيڪس وفاق ۽ صوبائي حڪومتن سڌي ۽ اڻ سڌي طرح سان جمع ڪيو. بقول هڪ تحقيق جي پاڪستان ۾ 20 ڪروڙ آبادي مان صرف 10 لک ماڻهو ٽيڪس واري نظام ۾ رجسٽرڊ آهن. زياده تر ٽيڪس اڻ سڌي طريقي سان وصول ڪيو ويندو آهي. جنهن جو شڪار عام عوام ۽ غريب ماڻهو ٿيندو آهي. 25 مئي تي بجيٽ جو اعلان ٿيندو ان ۾ اهو چيو پيو وڃي ته ڪسٽم ڊيوٽي ۾ اضافو ٿيندو ۽ هر اها شيءِ جيڪا عام ماڻهو استعمال ڪندو آهي مهنگي ٿيندي.  

 اسان ٽيڪس ته جمع ڪرائيندا آهيون پر اسانکي ٽيڪس جي ايتري سمجهه ناهي مطلب ته ٽيڪس آهي ڇا؟ اسان ٽيڪس ڇو جمع ڪرائيندا آهيون؟ ۽ اسان جو ٽيڪس ويندو ڪيڏانهن آهي؟ اِهي چند بنيادي سوال آهن جيڪي جيڪڏهن عوام کي سمجهه ۾ اچي ويا ته پوءِ انهن کي ٽيڪس نظام کي سمجهڻ ۾ آساني ٿيندي. ٽيڪس ۽ ترقي جو پاڻ ۾ باهمي تعلق آهي. هڪ مظبوط فعال رياست پنهنجي عوام جي ضرورتن کي پورو ڪرڻ لاءِ پنهنجي خزاني تي انحصار ڪندي آهي. ٽيڪس نظام ذريعي رياست، دولت جي تقسيم، ضروري خدمتن جي فراهمي، ۽ انفراسٽرڪچر جي تشڪيل، ۽ ملڪ ۾ موجوده وسيلن کي متحرڪ ڪري سگهي ٿي. موثر ٽيڪس جو نظام سياسي نمائندن کي مظبوط ڪرڻ، بدعنواني کي گهٽ ڪرڻ، طرزِ حڪمراني کي بهتر ڪرڻ جي ترغيب ٿي سگهي ٿو. ٽيڪس جمع ڪرڻ ان ڪري به ضرورتي آهي ته ملڪ جي خزاني يا ريونيو ۾ اضافو ٿيندو خزاني ۾ اضافي مان عوام جي ضرورتن کي پورو ڪرڻ ۾ مدد ملي سگهي ٿي،  تقسيم نو جو عمل شروع ٿي سگهي ٿو جنهن جي ذريعي غربت ۽ عدم مساوات ۾ مدد ملندي ۽ ان کان علاوه ٻيا به ڪيترائي تعمير نو جا ڪم شروع ٿي سگهن ٿا جنهن جي نتيجي ۾ عام عوام جي زندگي  هڪ بهتر دڳ ڏانهن روان دوان ٿي سگهي ٿي. 

 عوام کي اهو سمجهڻ گهرجي ته حڪومت ڪو به عوام تي ٿورو ناهي ڪندي جيڪو ترقي يا ڀلائي جو ڪم ٿئيي ٿو اهو عوام جو پئسو هوندو آهي جيڪو ٽيڪس جي مد ۾ عوام کان وصول ڪيو ويندو آهي. ان ڪري عوام پنهنجي پئي جو حساب حڪومت کان وٺي سگهي ٿو. ٽيڪس جي نتيجي ۾ جمع ٿيل دولت جو صرف عام جو ئي حق هوندو آهي حڪومت تي اهو لازم فرض آهي ته جيڪو ٽيڪس عام عوام کان ورتو ويندو آهي هو ملڪ ۾ عام ڀلائي لاءِ ۽ ترقي لاءِ استعمال ڪيو وڃي. عوام جي ان پئسي مان اسپتالون، روڊ، رستا، اسڪولون، آبپاشي جي نظام کي بهتر ڪرڻ، صحت، تعليم، سماجي تحفظات ۽ ٻين اهم بنيادي ضررتن  کي سڌاريو وڃي ته جئين عام عوام تنگدستي ۽ محرومي واري زنگي مان ٻاهر اچن. 

پر الميو اِهو آهي ته ٿيندو بلڪل ان جي ابتڙ آهي. اسان جي ملڪ ۾ جيڪي وڏا جاگيردار آهن جنهن وٽ هزارين ايڪڙ زمين، ملڪيت يا دولت آهي اهو پنهنجي ٽيڪس جو مناسب يا جائز حصو حڪومت کي نٿو ڏي. بلڪه ان جي عيوض حڪومت انهن وڏيرن ۽ جاگيردارن کي سهولتن سان نوازي ٿي. جاگيردار يا وڏيري جي اوطاق تائين حڪومت پڪو روڊ ٺاهرائي ڏي ٿي، ان جي بجلي جي فراهمي به بند نٿي ڪئي وڃي ۽ ٻيون به مختلف سهولتون انهن کي مهيا ڪيون ويندون آهن. ان کان علاوه اهي جيڪي ملڪ ۾ وڏين وڏين ڪارپوريشن جا مالڪ آهن جنهن وٽ پهرين ئي دولت ۽ ملڪيت جا وڏا وڏا انبار آهن پر اهي به ٽيڪس چوري ڪندا آهن. اسان جا سياستدان هڪ ته ملڪ ۾ عوام جي ڏنل پئسن مان ڀريون ٻڌندا آهن ۽ انهن پئسن تي عياشيون ڪندا آهن. عوام جي پئسي تي دنيا جي ملڪن ۾ گهمڻ ويندا آهن. وري ٽيڪس به چوري ڪندا آهن. چوڻ جو مطلب ته جاگيردار، وڏيرا، سردار، سياستدان، سرمائيدار، ڪاپوريٽ سيڪٽر جا مالڪ، وڏا ڪاروباري ماڻهو پنهنجي پئسي کي بچائڻ لاءِ ٽيڪس چوري ڪندا آهن.  پر اها ٽيڪس چوري به ڳٺ جوڙ سان ڪئي ويندي آهي. مٿي بيان ڪيل سڀ ڌريون هڪٻئي سان مليل هونديون قانون سازي پنهنجي حساب سان ڪري ان ڪاري ڌن کي اڇو ڪري پيش ڪيو ويندو آهي. انهن جا نتيجا عام غريب عوام کي ڀوڳڻا پوندا آهن. 

اسان وٽ حالت اِها آهي ته اسان جي ملڪ ۾ ڪو اهل ماڻهو ڪونهي جيڪو ٽيڪس آرڊيننس ٺاهي.2001 وارو ٽيڪس آرڊينسس به هڪ آسٽريليا جي ڪنهن پروفيسر کان لکرايو ويو آهي. جنهن بطور ڪنسلٽنٽ اهو آرڊينسس لکيو. هاڻي سوال اِهو آهي ته ٽيڪس آرڊينسس ان انسان لکيو جنهن کي پاڪستان متعلق ايتري ڄاڻ ئي نه هئي،  معاشي صورتحال جي ڪا گهڻي خبر نه هئي. بقول ٽيڪس ماهرن جي ته هن جيڪو ٽيڪس آرڊينسس لکيو آهي ان ۾ آسٽريليا جو پسِمنظر ذهن ۾ رکي ڪري لکيو آهي. ان کان وڌيڪ نااهلي ڪهڙي هوندي. ٻي ڳالهه اها آهي ته سورهن سالن کا اهو ئي آرڊيننس ٿورين گهِڻين ترميمن سان هلي پيو. 

اسان وٽ ٽيڪس نظام عوام جو رت چوسيندڙ نظام آهي. عام عوام جي آمدني ۾ سال ۾ ايترو اضافو ناهي ٿيندو جيترو حڪومت جي طرفان ٽيڪسن ۾ اضافو ٿيندو آهي. اڄ هر اهو شخص جيڪو پاڪستان ۾ موجود آهي اهو 17 سيڪڙو جنرل سيلز ٽيڪس تقريبن هر سيڌي سامان تي خرچ ڪندو آهي. مثال طور جيڪڏهن ڪا شيءَ 100 روپي جي آهي ته ان تي 17 سيڪڙو ٽيڪس ۽ اهو ٽيڪس حڪومت جي اڪائونٽ ۾ جمع ٿيندو آهي. 100 روپي جي موبائل ڪارڊ تي اسان 25 روپيا ٽيڪس ادا ڪندا آهيون. حڪومت جي آرڊينسس ۾ هو لکيل آهي ته جنهن جي آمدني چار لکن کان مٿي هوندي انکان آمدني تي ٽيڪس وصول ڪيو ويندو. هڪ دوست جنهن جي پگهار 45000 هزار مهانه آهي ان تي حڪومت 7000 ٽيڪس ڪٽيندي آهي ايڏو آهي ظالماڻو اسان وٽ ٽيڪس نظام. ان کان علاوه اسان پيٽرول مصنوعات ۾ تمام گهڻو ٽيڪس ادا ڪندا آهيون. 

عوامي جي ڏنل ٽيڪس جي پئسي تي ته حڪومت عياشي ڪندي آهي. اسان وٽ ٽيڪس جمع ڪرڻ جي ايتري گنجائش آهي ته اسان ڪجهه سالن اندر آءِ ايم ايف جو قرض لاهي سگهون ٿا پر خراب طرزِ حڪمراني جي ڪري اسان ڏينهون ڏينهن قرض جي ڌلڌل ۾ ڦاسندا پيا وڃون. ملڪ ۾ ايترا وسيلا ۽ دولت هجڻ جي باوجود اسان  بين القوامي مالياتي ادارن کان قرض کڻي پوري ملڪ کي ئي وڪڻي ڇڏيو آهي. پاڪستان جو هر شهري عالمي مالياتي اداري جو قرضي آهي. 

ايترو ته ناڪاره ۽ کوکلو ٿي ويو آهي اسان جي ملڪ جو اندروني ڍانچو جو اسان بلڪل به بي وس ٿي ويا آهيون. عام عوام روئڻ ۽ دانهون ڪرڻ کان سواءِ ٻيو ڪجهه به نٿي ڪري. هر روز ٿر ۾ ڪيترائي ٻار بک وڳي مري رهيا آهن. سنڌ ۾ عام عوام گٽرن جي پاڻي پيئڻ تي مجبور آهي. سرڪاري اسڪولن جي حالت ڏسي اسان کي حيرت ٿيندي آهي. سرڪاري اسپتالن جي صورتحال اسان جي سامهون آهي جتي ڪا به صفائي ڪونهي، جتي دوائون به ميسر ڪونهي، انهي سرنجن کي وري وري استعمال ڪيو ويندو آهي. ڊاڪٽر پنهنجن پرائيوٽ اسپتالن ۾ ڪروڙين رپيا ڪمائن پيا. چون جو مطلب ته غريب عوام جي زندگي هڪ اهڙي عجيب دور مان گذري پئي جنهن جي لاءِ لفظ ئي ڪونهي جو انهن کي بيان ڪجي. اهو صرف ان ڪري ته عوام جي ڏنل ٽيڪس مان حڪومت پاڻ پنهنجا پيٽ ڀريندي آهي عوام کي صرف خالي دلاسا ۽ داعوا ملندا آهن. 

ٽيڪس جو معاملو هڪ اهڙو معاملو آهي جيڪو پهرين اسان کي سمجهڻ گهرجي ان کان پوءِ ان تي باقاعده محمِ جوعي ڪئي وڃي حڪومت کي اهو عرض ڪيو وڃي ته عوام جي ڏنل پئسي مان صرف عوام جو ئي ڪم ڪيو وڃي. انهن جي طرزِ زندگي کي بهتري ڪيو وڃي. اهو تڏهن کي ممڪن آهي جڏهن اسان اجتماعي طور تي ڪنهن هڪ پليٽ فارم تي گڏ ٿي عوام کي سجاڳ ڪيون انهن کي اتسايون ته حڪومت توهان جي پئسي تي عياشيون پئي ڪري. ڪو به مسئلو تيستائين حل ناهي ٿيندو جيستائن عوام ان کي سنگيني طور نه ٿي وٺي ڇو ته عوام جي اٿڻ سان ئي مسئلا حل ٿيندا آهن. دنيا جي ڪيترين ئي ملڪن ۾ ويجهڙائي جي سالن ۾ عوام ٽيڪس متعلق پنهنجا آواز بلند ڪرڻ شروع ڪيا آهن. جنهن جا عالمي سطح ته اثرات به بهتري پئجي رهيا آهن. تنهنڪري اسانکي به پنهنجو ٽيڪس جي صحيح استعمال نه هجڻ متعلق آواز بلند ڪرڻ جي ضرورت آهي.

Culture and Community

The community is a specific group of people which thinks and struggle on same grounds for achieving common objectives. Communities have begun since the people from Stone Age found their likeminded fellows around them. As men were born free to make choices by own, this led him so open towards the lifestyle. Starting from the leaves that used first to cover the bodies, make the thinker to think that was all the people at that time were agreed on covering the body with leaves? Of course not still with no else option all did the same. With the passage of time, we have seen individual choice turned into people choices, people into groups and groups into community choices.

Community groups did hard to make their unique existence in the world where a list of the unlimited set of minds is available always. Communities structured themselves in a way where they could maintain a set of unique choices, ideas, ethics, lifestyle, food patterns, earning moods, dressing, physical representation and many other things, in short, they struggled to form their own culture.  The word culture is closely attached to the community, as both have no existence in isolation. Where there is a culture there is a community and where there is a community there is culture. In Pakistan, communities have adopted cultures as to show their separate identities. Culture and subculture of communities have grabbed international attraction to Pakistani people. Pakistan is very rich in its cultural traditions where people of Sindh, Punjab, KPK, Baluchistan has developed a complete set of living that is different from other.

We could see our cultures being celebrated on almost all occasions like Religious and Seasonal festivals and they are so valued in order to get a highlight in international platforms. Culture support the community as it provides distinctiveness to the people belong to it. Attributed stuff that relates a community to a culture never develops within years rather it became the identity of a community with deep backgrounds and history behind. For instance, the Sindhi Embroidery is an influence of Indus Civilization where the same motives could be seen on master art pieces of people belong to Buddhism, so the cultures pass through centuries and remain alive till centuries.

Our traditional stuff of any province used to earn from the international market just like handicrafts, master art pieces, cultural specimens, dresses food etc. Pakistan’s GDP ratio to culture is always questioned and mostly denied, we never thought to add on a ratio to our annual budget where the focus is culture boast. There is a budget allocated for media to promote the culture through festivities but that’s not enough, as our traditions are very rich and attach to its deep roots need a proper space for representation on National Grounds. Our organizations like Lok Versa have done a tremendous job in order to save the culture but our local provincial institutes are rarely found to do so.

As I said culture is a support system to the community where if culture is ignored community is ignored and that’s the death of nation where communities led behind due to cultural ignorance by authorities. The power of culture to develop a community could be seen through tourism business earn by people around the world. Why in Pakistan only education, buildings, dams, industries and agriculture is relied on to earn income cultures should also need to promote with original grounds and sincerity to make a nation successful.