Climate Change

Climate change to a developing country Is like a Russian proverb which translation is “Trouble never comes alone” Already a political prone area swinging between poverty and unemployment Pakistan has been ranked as a seventh most vulnerable country prone to climate change effects and disasters, according to climate risk index 2018.

Series of disastrous events form last twenty years engulfed almost 11,000 lives and almost USD 4 billion economy loses. This is the figure that is being marked but there is much to be considered in the terms of agricultural and vegetation lose and list goes long …

Pakistan like other developing countries is suffering for the sins of others with the carbon emission 0.48 percent in comparison to the 29.51, 14.34, 6.81 percent of China, United state of America and India respectively. According to this ratio, Pakistan is the least contributor to carbon emission. Although, some are of the view that Pakistan can earn and earned a lot by Carbon trading but is that little is enough to mitigate and adapt climate change effects? The answer would be absolute NO! a big NO!

Considering all above facts, one can conclude the discussion that Pakistan is suffering because of others but is this isn’t a lame excuse to go with? One can’t deny the fact but on the other hand what we are doing to drag ourselves out of it. Is our Climate Change Policy is effectively implementing by concern organizations? Do we have a collaborative mechanism pool in our strengths collectively with Government and civil sector organizations?

Although, Trump policies came up with a huge cut in financing in development sector especially on climate change issues hope is still there. At least Pakistan can do much considering allocated resources in mass sensitization on Climate Change Adaptation and mitigation measures. Little investment of government in renewable energy like Hydro, Biomass, Solar and wind energy can make a remarkable change to Pakistan’s economy. Furthermore, coordination between intergovernmental departments and CSOs is the call of time to come up with effective and sustainable solution to the problem and to avoid overlapping roles and responsibilities of each.


Climate Change: A Real Threat for Pakistan

In recent decades, Pakistan has faced extreme weather conditions such as floods, droughts, and cyclones that have killed and displaced thousands of people destroyed their livelihoods and damaged local infrastructure. For instance, the flood of 2010 killed 1600 people and the heat wave in Karachi during the month of June 2015 led to the death of more than 1200. These extreme weather events are a stark reminder that Pakistan is most vulnerable to the effects of climate change.

According to global climate risk index 2018 reported by German watch, Pakistan is the seventh most vulnerable country to climate change. This means that these natural hazards will only increase in frequency and severity in the upcoming decades.

The government of Pakistan has formulated various climate change policies and acts to tackle climate change threat, but their implementation remains a question. According to Zahid Hamid, Climate Change Minister of Pakistan, the government needs to implement climate change policy and projects that boost Pakistan’s climate resilience, set up early warning systems, and protect lives and livelihoods of people, through consultation and understanding with all the provincial units.

In this scenario, local communities and stakeholders should also be empowered so that they can participate actively in vulnerability assessment and implementation of adaptation and mitigation projects. Their inclusion will offer diverse perspectives and solutions along with an increase in a number of supporters and active participants in the climate change dialogue.

When it comes to the threat of climate change, all of us must do our part. We not only have a responsibility to reduce our individual carbon footprints by reforming our lifestyles but we also need to get involved at the community level to promote awareness. We need to take proactive action and make efforts to green our neighborhood, adopt environment-friendly practices, get involved in environmental protection programs, and support governmental actions on climate change. By joining hands and acting locally, we can effectively address the threat of climate change.


وڌندڙ صنفي اڻبرابري

اسان جي معاشري ۾ عورتن کي انهن جا جائز حق نٿا ڏنا وڃن. اسان جي ملڪ ۾ عورتن جو تعداد مردن جي برابر آهي. پر مرد حاوي معاشري ۾ عورت مظلوم آهي. هتي صنفي اڻبرابري عروج تي پهتل آهي. هتي بنت حوا سان ابن آدم جو سلوڪ جانورن کان به بدتر رهيو آهي ۽ رهندو پيو اچي. عورتن کي نه صرف تعليم پر انهن کي فيصلي ڪرڻ جا حق به ڪونهي. انهن جي زندگي سڳو ڏينهن گهر جو ڪم ۽ ٻارن جي پرورش ڪندي گذرندو آهي پر ان جي اهڙي عظيم ڪم جو ڪڏهن به ڪٿي به مڃتا ملي سگهي آهي. عورت صرف گهر ۾ ڪم ڪو نه ڪندي آهي عورت فيڪٽرين ۾ مزدوري پڻ ڪندي آهي، عورت زراعت جو ڪم پڻ ڪندي آهي عورت روڊ ۽ رستن ٺاهڻ ۾ نمايان ڪردار ادار ڪندي آهي. اڄ جي عورت ڪمزرو نه پر هڪ طاقتور عورت آهي. جنهن کي جيڪڏهن معاشي ترقي لاءِ موزون رستا فراهم ڪيا وڃن ته اسانجو ملڪ معاشي طرح سان سگهارو ٿي سگهي ٿو. ان کان علاوه  تاريخ گواه آهي ته اسان جي ملڪ جي آزادي ۾ عورتن وڏو ڪردار ادا ڪيو آهي پر اڻبرابري جي تصور جي ڪري انهن کي اڄ ڏينهن تائين اهو حق ناهي ملي سگهيو ته ڪو هڪ ڏينهن انهن جي  لازوال قرباننين کي ياد ڪيو وڃي. پاڪستان جي تحريڪ ۾ صرف مردن کي هيرو جي ڪردار سان نوازيو ويو آهي. عورتن جو ته ڪٿي ذڪر ئي نٿو ملي . سواء ٻن عورتن جي هڪ فاطمه جناح ۽ ٻي بيگم رانا لياقت علي. انهن جو ذڪر به انهي ڪري آهي ته انهن جو پس منظر قائد اعظم ۽ لياقت علي سان گنڍجي ٿو. باقي ٻين عورتن جي ڪردار جو ڪٿي به ذڪر نظر نٿو اچي. جنهن پنهنجون جانيون قربان ڪيون هن قوم جي آزادي لاءِ.

مفاهدن جي جنگ ۾ عورت کي صرف پنهنجي ذاتي فائدي لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي. پر جڏهن انهن جي جائز حقن جي ڳالهه ايندي آهي انهن کي نظرانداز ڪيو ويندو آهي. عورت نه صرف ٻارن جو پر پوري گهر جو خيال رکندي آهي. ڪيڏي نه عظيم آهي عورت پر افسوس جو اسان جو معاشرو ان کي جئين آهي تئين تسليم ڪرڻ لاءِ تيار ئي نه آهي. اسان جي معاشر ۾ صورتحال اها آهي ته جيڪڏهن ڇوڪري پيدا ٿي ٿئي ته عورت لاءِ عذاب شروع ٿي ويندو آهي. چوڻ جو مطلب ته ڄمڻ سان ئي عورت کي انهن زنجيرن ۾ جڪڙيو ويندو آهي انهن جي اڻبرابري وارو تصور ته ڄمڻ مهل ئي شروع ٿي ويندو آهي.اسان جي معاشري ۾ عورت کي مرد جي سوچ کان اڳتي سوچڻ جو ڪو به حق ناهي عورت صرف اهو ڪري سگهي ٿي جيڪو هڪ مرد سوچي. هو پنهنجين خواهشن جو اظهار نٿي ڪري سگهي هو ڪنهن سان کلي ڳالهائي نٿي سگهي . هوءِ ڪنهن سان پنهنجي پسند سان شادي نٿي ڪري سگهي . هو ڪنهن سان آزادي سان گهمي نٿي سگهي. پر مرد سڀ ڪم انتهائي آساني سان ڪري سگهي ٿو. اڻبرابري وارو سلوڪ اسان جي معاشري ۾ عورت سان هر جگهه ٿئي پيو. عورت ۽ مرد جي وچ ۾ سماجي ۽ معاشرتي تفاوتن کي ختم ڪرڻ جي ضرورت آهي. عورت کي اُهي سڀ جائز حق ڏانا وڃن جنهن جو اهي حقدار آهن مثال طور تعليم، صحت، فيصلاسازي، ۽ وغيره. انهن سان ٿيندڙ ظلم ۽ جبر کي ختم ڪري انهن کي معاشي ميدان ۾ موقعا فراهم ڪيا وڃن. اسان جيڪڏهن هڪ بهتر معاشرو تعمير ڪرڻو آهي ته ان ۾ صرف عورت ئي پنهنجو نمايان ڪردار ادا ڪري سگهي ٿي. تنهنڪري انهن سان ٿيندڙ سڀني ناانصافين ۽ اڻبرابرين کي ختم ڪيو وڃي.

342 غريب ماڻهن جو ملڪ

هن ملڪ ۾ غريب ماڻهن جو ڪل تعداد 342 آهي ۽ باقي 20 ڪروڙ کان مٿي سڀئي امير ماڻهو آهن. جيئن ته هن ملڪ ۾ غريبن جو تعداد سَوَن ۾ ۽ اميرن جو تعداد ڪروڙن ۾ آهي سو هتي جا امير ماڻهو ڏاڍا رحمدل ۽ ٻاجهارا آهن. اهي غريب ماڻهن جو تمام گهڻو خيال ڪن ٿا ۽ کين ڪک ڀڃي ٻيڻو به ڪرڻ ڪونه ٿا ڏين. انهن 342 غريب ماڻهن جي لاءِ دنيا جي هر سهولت جو بندوبست ڪيو ويو آهي. انهن ماڻهن مان جيڪڏهن ڪو بيمار ٿو ٿئي ته علاج لاءِ کيس لنڊن موڪليو ٿو وڃي. انهن جي ٻارن کي تعليم لاءِ عالمي سطح جي ادارن ۾ داخل ڪرايو ٿو وڃي. نه رڳو ايترو پر هن ملڪ جي انهن 342 غريب ماڻهن جي لاءِ هڪڙي شاندار ڪينٽين جو بندوبست ڪيو ويو آهي، جنهن ۾ مهانگائي نالي ڪا به شيءِ ناهي. اوهان جي دل مڃي يا نه پر حقيقت اها ئي آهي ته غريبن جي انهي ڪينٽين ۾ چانهه ۽ ماني جي قيمت فقط هڪ هڪ روپيو آهي. گوشت 21 روپين جو ته مڇي رڳو 13 روپين جي آهي. 342 غريبن جي لاءِ اتي برياني فقط 8 روپين جي آهي ۽ سائي ڀاڄي بس 4 روپيه. وڏي ڳالهه اها ته انهن 342 غريبن مان هر هڪ جو ماهوار پگهار تقريباً 280000 رپيا آهي. انهن غريب ماڻهن کي قيمتي گاڏيون ۽ شاندار گهر عطا ٿيل آهن. اهي غريب ماڻهو هن دنيا جي هر غم کان آزاد آهن. اهي غريب ماڻهو ئي هن ملڪ جي اڇي ڪاري جا مالڪ آهن جيڪي پنهنجي مرضي سان مختلف وقتن تي مختلف شين جا اگهه چوٽ چاڙهيندا رهندا آهن ۽ 20 ڪروڙ امير ماڻهن تي نئين سج نوان ٽيڪس لڳائيندا رهندا آهن. هن ملڪ جي 20 ڪروڙ کان مٿي امير ماڻهن کي جيئن ته پئسي وغيره جي ڪا به پرواهه ناهي سو اهي انهن ڳالهين کي ڪن ئي نه ڏيندا آهن ۽ هر پنجين سال جڏهن اهي غريب ماڻهو پيرن مرشدن جيان کين زيارت ڪرائڻ لاءِ ايندا آهن تڏهن هي به چيلن ۽ مريدن جيان سندن آڌرڀاءُ ڪندا آهن. هن ملڪ جا 20 ڪروڙ کان مٿي امير ماڻهو هر حال ۾ خوش رهندا آهن، تاڙيون وڄائيندا آهن. ٻاڪڙا هوٽلن تي چانهيون پيئندا آهن ۽ فلمون ڏسندا آهن. گانا ٻڌندا آهن ۽ ٻيڙيون پيئندا آهن. ڳالهه جو تت اهو ته، چئي سگهجي ٿو ته ڌرتي جي گولي تي هي پنهنجي نوع جو هڪ انوکو ملڪ آهي، جتي 342 غريب ۽ 20 ڪروڙ کان مٿي امير ماڻهو رهن ٿا ۽ اها به هڪڙي انوکي حقيقت چئبي ته هن ملڪ جا 342 ماڻهو سڀڪجهه هوندي به غريب آهن ۽ باقي 20 ڪروڙ کان مٿي وارا، ڪجهه به نه هوندي به امير آهن.